لینک های روزانه
بیوگرافی
مدیرعامل سابق مؤسسه خانه کتاب، مدیر مؤسسه بیاض (اطلاع رسانی و پژوهش در عرصه متون کهن) و مدیر بخش اطلاع‌رسانی، پژوهشگر و کتابشناس مرکز احیاء نسخ خطی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در قم بوده است.
وی دو دهه فعالیت در حوزه کتاب پژوهی و کتابشناسی و داوری جشنواره های کتاب را در کارنامه فرهنگی خود دارد.تحصیلات حوزوی در حوزه های علمیه اصفهان و قم در سطوح مقدمات، سطوح و خارج فقه است.
هچنین داوری هفتمین دوره حامیان نسخ خطی مجلس در سال ۸۵ داوری کتاب سال ایران – بخش نسخ خطی – سال ۱۳۹۲ داوری کتاب فصل – بخش نسخ خطی و کلیات – سال ۱۳۹۳ داوری کتاب سال ایران بخش نسخ خطی و کلیات در سال ۱۳۹۳ درکارنامه کاری اوست.

از جمله تالیفات وی می توان به کتاب های زیر اشاره کرد:
۱. کتابنامه حضرت عباس. قم: دلیل ما، ۲۰۲ص.، رقعی، ۱۳۸۹ش.
۲. فهرست کتاب‌های چاپ سنگی مرکز تحقیقات حوزه علمیه اصفهان. اصفهان: مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان، ۵۹۵ص.، ۱۳۹۰ش.
۳. پژوهش نامه صحیفه سجادیه (۱). قم: دلیل ما، ۱۹۷ص.، ۱۳۹۰ش.
۴. تاریخ چاپ سنگی اصفهان. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۸۵۵ص.، ۱۳۹۰ش.
۵. فهرست کتابهای چاپ سنگی ترکی کتابخانه دیجیتال بیاض. قم: نشر عطف، ۲۶۴ص.، وزیری، ۱۳۹۲ش.
۶. چاووشی‌نامه. قم:‌ نشر عطف، ۳۲ص.، جیبی، ۱۳۹۲ش.
۷. شرح مختصری بر چاپ سنگی. قم: نشر عطف، ۸۴ص.، خشتی، ۱۳۹۲ش.
۸. رساله جهادیه. قم: نشر عطف، ۱۱۶ص.، وزیری، ۱۳۹۳ش.
۹. پژوهشنامه خط کوفی. قم: نشر عطف، ۱۱۶ص.، خشتی، ۱۳۹۳ش.
۱۰. بیاض (فهرستگان کتاب‌های چاپ سنگی منتشره در دنیا). تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۶ جلد، ۱۳۹۲ش. (در دست انتشار)
۱۱. کتابشناسی ترجمه‌های متون حدیثی شیعه. قم: مؤسسه دارالحدیث، ۱۳۹۲ش. (در دست انتشار)
۱۲. فهرست کتاب‌های چاپ سنگی کتابخانه مسجد اعظم قم. قم: کتابخانه آیت الله بروجردی، ۳ج.، ۱۳۹۲ش. (در دست انتشار)

همچنین آثار تصحیح شده توسط مجید جلیسه عبارتند از :
۱. الرساله الفاطمیه. مجموعه مقالات کنگره بزرگداشت شخصیت حضرت فاطمه معصومه علیها السلام و مکانت فرهنگی قم. صص. ۱۴۵-۱۸۱، ۱۳۸۴ش.
۲. تبییان اللغه در لغت قرآن و صحیفه. میرزا محمدعلی مدرسی چهاردهی نجفی. میراث حدیث شیعه دفتر پانزدهم. صص. ۸۱- ۱۹۶، ۱۳۸۵ش.
۳. معرفه السلوک در سیر و سلوک. ملامحمد جعفر بن محمدطاهر کرباسی. دفتر اخلاق و معرفت. ۱۲۹-۱۴۴، ۱۳۸۶ش.
۴. الفهرست (کتابشناسی آثار ملاحبیب الله کاشانی). میراث حوزه علمیه اصفهان. صص. ۵۶۹-۵۸۱، ۱۳۸۸ش.
۵. المعربات فی القرآن و الحدیث. میراث حدیث شیعه دفتر بیست و یکم، صص. ۵۸۳-۶۵۳، ۱۳۸۸ش.
۶. کتابچه مدارس اصفهان. میراث حوزه علمیه اصفهان. ۱۳۸۹ش.

طراحی دوره نشست‌های علمی:
مجید جلیسه در کارنامه فعالیت های حوزه کتابی خود چندین دوره نشست‌های علمی را طراحی کرده است که عبارتند از :
۱. نشست فهرست‌نویسی کتاب‌های چاپ سنگی. تهران: خانه کتاب،‌ آذر ۱۳۹۱ش.
۲. نقد و بررسی فهرست نسخه‌های خطی عربی کتابخانه وزارت امور خارجه ایران. تهران، غرفه دیدار ۲۵ دوره نمایشگاه کتاب تهران، اردیبهشت ۱۳۹۱ش.
۳. نقد و بررسی فهرست نسخه‌های خطی ایران (فنخا). تهران، خانه کتاب، اسفند، ۱۳۹۱ش.
۴. تاریخ و تکنیک چاپ سنگی. کتابخانه ملک، تابستان ۱۳۹۳
۵. فهرست نگاری کتب چاپ سنگی. کتابخانه ملک، پاییز ۱۳۹۳
همچنین از جمله دیگر سوابق فرهنگی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
• مدرس دروس حوزوی سطح یک در حوزه علمیه اصفهان (۱۳۷۸-۱۳۸۰ )
• مدیر بخش اطلاع‌رسانی مرکز احیاء میراث اسلامی در قم (۱۳۸۱-۱۳۸۳)
• پژوهشگر و کتابشناس مرکز احیاء نسخ خطی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در قم (۱۳۸۲-۱۳۸۴)
• پژوهشگر کتابخانه محقق طباطبایی در قم (۱۳۸۲-۱۳۸۵)
• مدیر اجرائی کنگره بین‌المللی علامه شرف‌الدین (۱۳۸۴)
• سردبیر ویژه‌نامه شرافت دین ۳ شماره (۱۳۸۴)
• سردبیر ویژه‌نامه کتابخانه دیجیتال نسخ خطی پیام بهارستان (۱۳۸۵)
• مشاور علمی ویژه‌نامه کتب چاپ سنگی مجله کتاب ماه کلیات (۱۳۸۹)
• مدیر مؤسسه بیاض (اطلاع رسانی و پژوهش در عرصه متون کهن (۱۳۸۴ )
• سردبیر مجله فصلنامه نقد کتاب میراث (۱۳۹۳)
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۳۷٫۱۸۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۳۸
بازدید از این یادداشت : ۶۰۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :
در این مقاله به یکی از پدیده های نشر در جهان فارسی یعنی چاپخانه منشی نولکشور میپردازیم، این چاپخانه که بزرگترین چاپخانه نشر کتاب در آسیا به شمار می رود توانسته است بیشترین حجم کتاب را چاپ و انتشار دهد و خصوصا در حوزه نشر فارسی انحصاری قابل توجه و ویژه دارد. طی این مقاله ضمن معرفی اجمالی وی به معرفی مقالات و کتابهایی که پیرامون این چاپخانه تألیف شده است نیز خواهیم پرداخت.
چاپ فارسی در جهان از اروپا آغاز گردید، و بر اساس اسناد و اطلاعات موجود کتاب داستان مسیح اولین کتابی است که به سال 1638م. در لیدن چاپ و انتشار می‌یابد و بعد از آن شاهد توسعه چاپ فارسی در دیگر کشورهای اروپایی مانند ایتالیا، فرانسه، انگلستان و ... می‌باشیم. اما برای اولین بار در شرق این کشور هندوستان است که انتشار کتاب فارسی را آغاز نموده و طلایه دار این مهم می‌گردد. انتشار واژه‌نامه انگلیسی به فارسی گلادوین به شیوه چاپ سربی و با استفاده از فونت نستعلیق نخستین گام در این خصوص بوده است. و چارلز ویلکینز انگلیسی خیلی پیشتر از آنکه در انگلستان کتاب به زبان فارسی چاپ شود به سال 1780م. اقدام به این مهم نمود. از این سال به بعد انتشار کتاب به زبان فارسی در هند توسعه می‌یابد و ما شاهد توجه ویژه کمپانی هند شرقی و ناشران خصوصی در این راه هستیم. طی این سالها کتابهای فراوانی به شیوه چاپ سربی در کشور هند چاپ و انتشار یافته‌اند. تا اینکه چاپ سنگی که شیوه‌ای به مراتب آسانتر و کم هزینه‌تر محسوب می‌گردد پا به دیار هندوستان می‌گذارد. در خصوص تاریخ ورود صنعت چاپ سنگی به شبه قاره هند نیز اختلافاتی وجود دارد اما به نظر می‌رسد که چاپ سنگی در شبه قاره در 1823م. آغاز به کار کرد و شرکت هند شرقی چاپخانه‌های اولیه سنگی را در شهرهای مدارس، بمبئی و کلکته دایر کرد. از آنجا که از نظر فنی به راه انداختن چاپخانه سنگی آسان بود، در عرض سه سال در 1826م. اولین چاپخانه خصوصی سنگی در بمبئی به نام مطبع فریدونجی سهرابجی دستور به وجود آمد. اولین کتاب فارسی چاپ سنگی، ادله قویه بر عدم جواز کبیسه در شریعت زرتشتیه تالیف ملافیروز بن کاووس (1830-1758م.) است که در رد شواهد النفیسه تألیف محمدهاشم اصفهانی نوشته شده است. این کتاب در سال 1827م. در شهر بمبئی و در چاپخانه سماچار به چاپ رسیده است. در همان سال در کلکته گلستان سعدی و یکسال بعد در همانجا بوستان سعدی چاپ سنگی خورد.
از این سال به بعد چاپخانه‌های مختلفی در شبه قاره هند تأسیس و اقدام به چاپ کتاب نمودن و در این میان کتابهای متعددی به زبان فارسی چاپ و انتشار یافته است. اما از ابتدای سال 1857م. چاپخانه مهمی تأسیس شد که خود به تنهایی توانست تحولی عظیم در حوزه چاپ و انتشار کتاب ایجاد کند و این تحول صرفا محدود به جغرافیای شبه قاره هند نبود، بلکه مرزها را درنوردید و ایران، روسیه، عثمانی، مصر و حتی اروپا را به تسخیر خود درآورد.
چاپخانه منشی نولکشور که به حق باید آنرا معروفترین چاپخانه آسیایی قرن 19 میلادی در جهان نامید، به اهتمام منشی نولکشور فرزند چمناداس بهارگو در سال 1857م. کار خود را در شهر لکهنو هندوستان آغاز نمود. و خیلی زود توانست با هوش و مدیریت فوق‌العاده مؤسس خود جایگاهی بی‌همتا در میان چاپخانه‌‌های هندوستان و حتی دیگر کشورهای فارسی زبان و اسلامی پیدا نماید. دیری نگذشت که چاپخانه سنگی وی که در شهر لکهنو با یک دستگاه کار خود را آغاز نمود تبدیل به چاپخانه‌ای با 300 دستگاه چاپ گردید و این چاپخانه خیلی زود شعبه‌های فراوانی در دیگر شهرهای هندوستان چون گانپور، بمبئی، لاهور و ... گردید. قیمت ارزان کتاب، تنوع زبانی، تنوع موضوعی، نگاه ویژه به ادیان همه و همه از جمله عواملی بودند که دست به دست هم داده تا این چاپخانه از اقبال عمومی فوق‌العاده برخوردار گردد و امروزه کمتر کتابخانه‌ای در جهان هست که کتاب یا کتابهایی از این چاپخانه را در خود جای نداده باشد.
در خصوص این چاپخانه کتابها و مقالات متعددی نوشته شده است اما با این حال هنوز آنگونه که باید حق آن ادا نگردیده خاصه آنکه به جهت پرداختن نولکشور به زبان فارسی و دین اسلام و مذهب تشیع باید نگاه ویژه‌ای در ایران به این چاپخانه صورت گیرد. سهم این چاپخانه در گسترش زبان و ادب فارسی در دنیا در قرن 19 میلادی سهمی قابل توجه می‌باشد که باید به شکلی درخور بدان پرداخت و پیرامون آن می‌توان کتابها، مقالات و پایان‌نامه‌های متعددی به نگارش درآورد.
در ذیل فهرستی از کتابها و مقالاتی که پیرامون این چاپخانه منتشر شده است را احصاء نموده‌ام که قطعا فهرستی کامل و جامع نمی‌باشد، خاصه آنکه در کشورهای مختلفی مانند هندوستان و یا کشورهای اروپایی و آمریکایی پژوهش‌های مستقلی پیرامون این چاپخانه صورت گرفته است که بنده از آن بی‌اطلاع می‌باشم .
کتاب
1. جيون چرتر منشی نول کشور صاحب. مطبع منشی نولکشور, 15ص.، 1903
2. نیادور: نولکشور نمبر. امیراحمد صدیقی. لکهنو: محکمه اطلاعات عامه. 236ص.، 1980م.
3. منشی نولکشور : حالات اور خدمات. سید امیرحسن نورانی. ادارہ اخوان‌الصفا، مکتبۀ صبح ادب، 112ص.، 1982م.
4. منشی نول کشور اور ان کے خّطاط و خوشنویس. سید امیرحسن نورانی. سلسلہ مطبوعات ترقی اردو بیورو. 111ص.، 1994م.
5. سوانح منشی نولکشور. سید امیر حسن نورانی. خدا بخش اورینٹل پبلک لائبریری : تقسیم کار, مکتبہ جامعہ325ص.، 1995
6. Muṃśī Navala Kiśora, Bhāratīya patrakāritā, evaṃ prakāśana Nusarata Nāhīda; Amīruddaulah Pablik Lāʼibrerī (Lucknow, India) Lakhanaū : Amīruddaulā Pablika Lāībrerī, ۲۰۰۶.
۷. An empire of books : the Nawal Kishore Press and the diffusion of the printed word in colonial India. Ulrike Stark. Ranikhet (India) : Permanent Black, ۲۰۰۸.
مقالات
۱. منشی نولکشور. ش. م. قریشی. راهنمای کتاب، شماره ۷-۹، سال هفدهم، مهر، آذر ۱۳۵۳ش.، صص. ۶۱۲-۶۱۶.
۲. DAUR, Naya (۱۹۸۰). Naval Kishore, Special Editionon Naval Kishore, India:, pp-۶۶
۳. علوم دینیه اور مطبع نول کشور. ظفراحمد صدیقی. ماهنامه الرشاد، اعظم گره، اگست و دسمبر ۱۹۸۱م.
۴. Munshi Nawal Kishore (۱۸۳۶--۱۸۹۵) Mirror of Urdu Printing in British India. SYED JALALUDDIN HAIDER. Walter de Gruyter GmbH & Co. Libri, ۳۱, no. ۱ (۱۹۸۱): ۲۲۷-۲۳۷
۵. سهم منشی نولکشور در گسترش زبان و ادبیات فارسی. اسلم خان محمد. قند پارسی، ش. ۱۲ (پاییز ۱۳۷۶)، صص ۴۷-۶۴
۶. منشی نول کشور ، خادم بزرگ ادبیات فارسی. ع‍ام‍ر، خ‍ان‌م‍ح‍م‍د. نامه پارسی » بهار ۱۳۷۹ - شماره ۱۶ (۶ صفحه - از ۲۰۴ تا ۲۰۹)
۷. م‍ن‍ش‍ی‌ ن‍ول‌ ک‍ش‍ور و روزن‍ام‍ه‌ن‍گ‍اری‌/ ع‍ام‍ر، خ‍ان‌م‍ح‍م‍د. ، ن‍ام‍ه‌ پ‍ارس‍ی‌، س‍ال‌ ۷، ش‌ ۳، (پ‍ای‍ی‍ز ۱۳۸۱): ص‌ ۱۷۳ - ۱۸۲.
۸. منشی نولکشور کی اشاعتی خدمات از پروفیسر شاه عبدالسلام، مشموله نورلکشور اوران کا عهد مرتبین: پروفیسر قاضی عبیدالرحمن هاشمی رداکتر و هاج الدین علومی، شعبه اردو، جامعه ملیه اسلامیه، نئی دهلی، ۲۰۰۴، ص ۱۱۲.
۹. منشی نول کشور: احیاگر کتب فارسی/صدیقه سلطانیفر. فصلنامه کتاب ،ش ۶۷ ، پاییز ۱۳۸۵: : ص ۲۱۵ - ۲۲۲ ، ۱۰۲۲-۶۴۵۱
۱۰. منشی نول‌کشور و فرهنگستان زبان و ادب فارسی/ویدا بزرگ‌چمی. نامه انجمن ،ش ۲۶ ، تابستان ۱۳۸۶ : ص ۱۱۸ - ۱۳۶
۱۱. Munshi Nawal Kishore (۱۸۳۶—۱۸۹۵) Mirror of Urdu Printing in British India. SYED JALALUDDIN HAIDER. Libri. Volume ۳۱, Issue ۱, Pages ۲۲۷–۲۳۷,
۱۲. NAVAL KISHORE BASINININ FARSÇA’YA OLAN HIZMET VE KATKILARI. Berna KARAGÖZOĞLU. Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume ۱۰/۴ Winter ۲۰۱۵, p. ۶۱۹ - ۶۲۶
از میان مقالات فوق تعداد ۸ مقاله دسترسی پیدا نمودیم که دو مقاله از زبان انگلیسی به زبان فارسی ترجمه و انتشار پیدا نموده و بقیه مقالات از جمله مقالاتی هستند که در مجلات فارسی زبان ایران و هند پیش از این چاپ و انتشار پیدا نموده‌اند.
در خاتمه لازم می‌دانم که از کلیه نویسندگان و مترجمان این مجموعه کمال تشکر و قدردانی را داشته باشم و امیدوارم که این اثر کمکی برای توسعه تحقیقات و پژوهشهای آتی پیرامون این چاپخانه مهم و ارزشمند قرار گیرد.
جمعه ۲۴ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۷:۵۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت